Wincenty Kadłubek
Kadłubek w młodości otrzymał staranne wykształcenie: uczył się nie tylko w kraju, lecz także na uczelniach zagranicznych (prawdopodobnie w Paryżu lub Bolonii), co ówcześnie należało do rzadkości. Był tak zwanym kapelanem Kazimierza Sprawiedliwego, a następnie przez dziesięć lat biskupem krakowskim.
Po złożeniu urzędu osiadł w klasztorze cystersów w Jędrzejowie, gdzie przebywał do końca życia. Kronika mistrza Wincentego składa się z czterech ksiąg, z których trzy dotyczą dziejów dawniejszych. Część czwarta zawiera opis panowania Mieszka III Starego i Kazimierza Sprawiedliwego.
Trzy pierwsze księgi mają formę dialogu między arcybiskupem gnieźnieńskim Janem i biskupem krakowskim Mateuszem, część czwarta natomiast stanowi relację ciągłą. Kronikarz posługiwał się niezwykle kunsztownym, bogatym w skomplikowane wyrażenia łacińskim stylem, który sprawia wiele trudności współczesnym tłumaczom.
Opisując dawniejsze dzieje Polski, mistrz Wincenty korzystał przede wszystkim z kroniki Galla, której treść przetwarzał według własnego uznania. Legendarne początki państwa polskiego umieścił nie w Wielkopolsce, lecz w ziemi krakowskiej (legenda o Kraku i Wandzie).